أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
78
قانون ( فارسى )
نكند . منظور از مهار كردن باسور آن است كه باسور براى پذيرش تأثير دارو آمادگى داشته باشد و دارو باسور را براندازد . اگر در نتيجهء اين معالجات ديدى كه مقعد بيمار آماسيده است و بسيار درد مىكند ، بايد مقل و دنبهء كوهان شتر را در مقعدش فرو كنى و داروهاى گذاشتنى را - كه مىشناسى - بر مقعد بگذارى . داروى گذاشتنى بر مقعد مىتواند ضماد زير باشد : نان بىسپوس ، زردهء تخممرغ ، اندكى افيون و اندكى زعفران . همه را درهم بسرش و بر مقعد دردمند بيمار گذار ! اگر بيمار از اثر قطع بواسير و غيره درد مقعدش شديد است ، در نبيذ جو جادو بنشيند فايدهء زياد و شگفتآور بيند . همچنين براى تسكين درد مقعد از اثر برافتادن و بريده شدن باسور داروهايى هست كه در آب مىپزند و بيمار در آنها مىنشيند ، يا از آنها بر مقعد بيمار مىپاشند . اين داروها از قرار زيرند : آبى كه بزركتان و خطمى و بزر خطمى و كلم و امثال آنها در آن پخته است . علاج ورم ناشى از بواسير كه در مقعد پديد آيد ، داروى تركيبى زير است . نسخه : سفيدآب سنگ معدن ارزيز بيست و يك مثقال ، سقولومس ( ؟ ) هفت مثقال ، مردار سنگ چهارده مثقال ، مصطكى سه درهم . همه را با آب افشرهء بنگ درهم جمع كنند و بسرشند و بر مقعد ورم كرده بگذارند . بايد بيمار بواسير هميشه شكمش نرم باشد . نبايد گذاشت كه مدفوعش سخت گردد . اگر از ورم نتيجهء بواسير بول بند آمد ، علاج باز كردن بول و فرونشاندن ورم را به كار ببر ! اما وقتى كه نزيف مىآيد و بويژه اگر نزيف شديد است ، نبايد بيمار يك شبانهروز به مستراح برود . اگر نخواستى كه باسور را وسيلهء ابزار بريدن باسور يا وسيلهء مهار كردن از بين ببرى و خواستى كه كار را وسيلهء دارو فيصله دهى ، داروى بسيار تند بر بواسير بريز كه باسور را بخورد و از بين ببرد و گوشت سالم پديد آورد . اگر درد زياد بود بيمار در آبهاى گيرندهء داراى خاصيت قبوضيتآورى بنشيند ، قبل از نشستن در آب دارويى ، روغن معمولى را به مقدار زياد استعمال كند ( در مقعد داخل كند و بر مقعد بگذارد بر آن بمالد ) ؛ بعد از آن وسيلهء مرهم سفيداب ، مرهم مردار سنگ و مرهمهايى كه مردار سنگ در آنها به كار رفته است و مرهمهايى كه آب تاجريزى ، كاكنه و كشنيز در آنها وارد است مقعد را تداوى كن ! شايد درد به حدى شديد باشد كه استعمال داروى بسيار تند ممكن نباشد ، اما نياز به استعمال باشد ؛ منتظر باش هرگاه درد از اثر داروى تند فروكش كرد ، باز داروى تند بگذار و اين عمل را بارها تكرار كن ؛ زيرا داروى تندمزاج كه چندين بار تكرار شود و همراه نيروى خشكاننده باشد ، آسانترين راه معالجهء درد بواسير است ، كه در نتيجه بواسير سياه رنگ شده و خودبهخود مىافتد .